Illegale tabakshandel in België bloeit als nooit tevoren

In 2020 hebben de Belgische douanediensten 410 miljoen illegale sigaretten in beslag genomen, twee keer zoveel als het jaar ervoor. Daarnaast werden op het Belgische grondgebied maar liefst 18 illegale fabriekjes of opslagruimtes voor nagemaakte tabak en sigaretten ontmanteld, tegenover 14 in 2019.

Ook al gaat het wellicht nog maar om het topje van de ijsberg, deze cijfers spreken boekdelen.  Het wordt alsmaar interessanter én lucratiever om handel te drijven in illegale tabaksproducten. De stijgende accijnzen in België en in onze buurlanden zijn de motor achter deze explosieve groei van de illegale handel. Vanaf 1 januari 2021 zijn in ons land de accijnzen op tabak nog maar eens significant verhoogd. Nodeloos te zeggen dat namaak van sigaretten hierdoor nog aantrekkelijker wordt. De criminele organisaties zien hun winstmarges toenemen… met dank aan het accijnsbeleid van de overheid.

Dagbladhandels gaan ten onder

Illegale handel is een plaag voor de dagbladhandels en de kleine buurtwinkels. Zij kunnen immers onmogelijk concurreren met de prijzen van illegale tabaksproducten. Zeker voor dagbladhandelaars die in belangrijke mate afhankelijk zijn van inkomsten uit tabaksverkoop, is dat een gigantisch probleem. De sector staat dan ook zwaar onder druk. Uit een studie van de FOD Economie uit 2019 bleek dat het aantal onafhankelijke dagbladhandels in het voorafgaande decennium met maar liefst 38,8% daalde tot 2.293. Illegale tabakshandel speelt een grote rol in die trend.

Accijnzen en btw vloeien weg naar criminele organisaties

Tot slot lijdt ook de Belgische schatkist zwaar onder de illegale handel. Elke illegaal verkochte sigaret is een sigaret waarop geen accijnzen en btw wordt betaald aan de staat. Dat geld – zo’n 75% van de kleinhandelsprijs – vloeit rechtstreeks naar criminele organisaties die slapend rijk worden.

Dweilen met de kraan open

Voor Cimabel, de Belgisch-Luxemburgse federatie van sigarettenfabrikanten,  is de strijd tegen illegale tabakshandel een absolute topprioriteit.  We waarderen de inzet van de douanediensten om dit fenomeen in te dijken, maar zolang het beleid eenzijdig gericht is op het verhogen van accijnzen zullen de douanediensten onvermijdelijk moeten blijven dweilen met de kraan open.