Bijna de helft van alle sigaretten in België ontsnapt aan de fiscus: €3 miljard aan misgelopen belastingsinkomsten
PrintNieuws
44,4% van de sigaretten die in België worden geconsumeerd ontsnapt aan de fiscus, omdat ze in het buitenland werden aangekocht of namaak zijn. Dat komt overeen met ruim €3,025 miljard[1] aan misgelopen accijns- en btw-inkomsten op tabaksproducten. Dit blijkt uit de laatste resultaten van een longitudinale studie uitgevoerd in opdracht van Cimabel, de sectorfederatie van Belgisch-Luxemburgse sigarettenfabrikanten. De nieuwste cijfers beslaan het vierde kwartaal van 2025.
De nieuwste cijfers bevestigen een zorgwekkende trend die zich al langer aftekent, namelijk de bijzondere stijging van illegale tabaksconsumptie in ons land. Die stijging vertoont een razendsnel tempo: in het vierde kwartaal van 2024 was 34,9% van de Belgische sigarettenconsumptie illegaal.
Namaaksigaretten maken 4,6% uit van de totale Belgische sigarettenconsumptie, tegenover 1% eind 2024. Namaaksigaretten worden geproduceerd in ongereguleerde omstandigheden en bevatten geregeld onbekende of uiterst schadelijke ingrediënten. De toenemende aanwezigheid ervan op de Belgische markt vormt dan ook een ernstig risico voor consumenten.
Goedkope buitenlandse sigaretten stromen het land binnen
De studie toont dat de overgrote meerderheid van de illegale sigaretten afkomstig is uit landen waar tabaksproducten aanzienlijk goedkoper zijn. De drie belangrijkste herkomstlanden zijn Bulgarije (53,1%), Luxemburg (15,8%) en Turkije (8,7%).Deze smokkelstromen zijn geen toeval. De grote prijsverschillen tussen België en deze landen maken de handel bijzonder winstgevend voor criminele organisaties.
De illegale consumptie kent pieken in steden verspreid over het hele land. In verschillende grote steden koopt meer dan 40% van de rokers hun sigaretten buiten het officiële Belgische circuit: Leuven (52,7%), Brussel (47,6%), Antwerpen (46,9%). Ook in steden als Gent, Brugge, Hasselt, Kortrijk, Luik, Namen en Aarlen ligt het aandeel bovengemiddeld hoog.
Gevolgen voor fiscus en volksgezondheid
Volgens Cimabel bevestigen deze cijfers dat het accijnsbeleid de consumptie van buitenlandse en namaaksigaretten aanjaagt. Onder impuls van federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke is de gemiddelde winkelprijs voor sigaretten tussen 2020 en 2025 gestegen van 6,39 naar €10,57, een stijging van 65,4%. Ondanks de toegenomen illegale handel blijft hij volharden in deze beleidskoers.
“De combinatie van excessieve prijsverhogingen met verstrengingen op alternatieve nicotineproducten duwen de Belgische consument in de armen van smokkel- en namaakbendes,” zegt Christine De Baets, voorzitter van Cimabel. “Zowel de overheid als de volksgezondheid is de dupe van dit contraproductief beleid. Het is dringend tijd voor een beleidsreset.
Cimabel pleit daarom voor een geïntegreerde aanpak om het groeiende probleem van illegale tabakshandel in te dijken: een hervorming van het accijnsbeleid om extreme prijsverschillen met andere EU-landen te beperken, sterke investeringen in douanediensten, die de voorbije jaren recordvangsten realiseerden, en een vlottere toegang voor consumenten tot minder schadelijke alternatieven voor sigaretten, zoals e-sigaretten.
[1] Extrapolatie op basis van de totale accijns- en btw-inkomsten op tabaksproducten van 2024 (€3.788.621.874; bron: FOD Financiën); de reële totale accijnsinkomsten voor 2025 zijn nog niet bekend.
