Belgische rokers blijven zich massaal bevoorraden via alternatieve en goedkopere kanalen die aan de controle van de fiscus ontsnappen. Dat blijkt uit een nieuwste editie van een halfjaarlijkse studie over de herkomst van in België geconsumeerde sigaretten. Maar liefst 34,6% van alle sigaretten die in ons land geconsumeerd worden werden (illegaal) geïmporteerd vanuit het buitenland of zijn namaak. De hoge accijnzen op tabak drijven alsmaar meer Belgen naar de zwarte markt. Het resultaat: tussen 2020 en 2024 ontstond een gat in de begroting van maar liefst 692 miljoen euro.

Op 34,6% van alle sigaretten die in de eerste jaarhelft van 2025 in België werden geconsumeerd, werden geen belastingen betaald in ons land. Dat blijkt uit de meest recente resultaten van een meerjarig onderzoek* in opdracht van Cimabel, de Belgisch-Luxemburgse federatie van sigarettenfabrikanten, uitgevoerd tussen 22 april tot 23 mei 2025.

De trend is zorgwekkend en neemt stilaan uitzonderlijke proporties aan. In vergelijking met de studieresultaten van een jaar eerder is het aandeel gegroeid van 26,9% naar 34,6%.

Van die 34,6% is 2,9% namaak. Dat is een verdrievoudiging sinds de laatste meting. De overige 31,7 % zijn weliswaar legaal gemaakte sigaretten die echter buiten België werden aangekocht, met name in landen waar de prijzen lager zijn omdat de fiscale druk er ook lager is. Die sigaretten vinden alsmaar makkelijker hun weg naar ons land, omdat goed georganiseerde bendes op grote schaal goedkope sigaretten uit het buitenland naar België smokkelen om ze hier met aanzienlijke winst te verkopen.

Hoge accijnzen jagen consument naar illegale handelskanalen

Onder de vorige regering steeg de gemiddelde winkelprijs van een pakje met 20 sigaretten van 6,39 EUR naar 10,57 EUR (een stijging met maar liefst 65,4%). Deze excessieve accijnsverhogingen zetten jaar na jaar meer rokers aan om op zoek te gaan naar goedkope sigaretten op de zwarte markt. Namaaksigaretten worden op onze markt doorgaans aangeboden voor slechts een derde van de officiële prijs.

Bijna de helft van alle geïmporteerde sigaretten komt uit Bulgarije

Het valt op dat bijna de helft van alle (illegaal) geïmporteerde sigaretten afkomstig zijn uit Bulgarije (45,4%). Ook goedkope sigaretten uit Luxemburg (14,7%) en Turkije (7,8%) worden in België aan de consument aangeboden. Verder zijn ook sigaretten uit Roemenië, Marokko en Albanië in significante hoeveelheden op onze markt terug te vinden. Het feit dat een aantal van deze landen niet meteen populaire toeristische bestemmingen zijn, versterkt het vermoeden dat er georganiseerde circuits bestaan die snel en efficiënt inspelen op de groeiende vraag naar goedkope sigaretten door Belgische consumenten die de hoge accijnzen in eigen land willen omzeilen.

Ook namaaksigaretten in opmars

Opvallend is dat ook het aantal namaaksigaretten stijgt tot bijna 3% van alle geconsumeerde sigaretten. Dat is een verdrievoudiging in vergelijking met de situatie zes maanden geleden. Al langer worden in ons land grote hoeveelheden namaaksigaretten aangetroffen. De overgrote meerderheid daarvan was traditioneel bestemd voor de Britse of Ierse markt waar sigaretten nog duurder zijn dan in België. Maar stilaan vinden deze sigaretten ook hun weg naar de Belgische consument, een bewijs dat criminele organisaties ook hier inmiddels vaste voet aan de grond krijgen.

Belgische douane verdient alle lof, maar accijnsbeleid heeft reset nodig

Sectorfederatie Cimabel blijft de aandacht vestigen op de noodzaak om illegale tabakshandel en -smokkel ernstig te nemen. De inspanningen van de Belgische douanediensten, die de voorbije jaren de ene recordvangst aan illegale sigaretten na de andere deden, verdienen alle lof.

Maar de inspanningen van de douane zijn niet meer dan symptoombestrijding zolang er geen doordachte verschuiving komt van het accijnsbeleid. Zolang accijnzen op tabaksproducten elk jaar drastisch stijgen zal de vraag naar goedkope sigaretten blijven groeien en zullen criminele organisaties hun illegale activiteiten op ons grondgebied onverminderd verderzetten.

Ook door minder schadelijke alternatieven zoals nicotinezakjes te verbieden of door verregaande beperkingen op vapeproducten op te leggen drijft de Belgische overheid de consumenten in de armen van goed georganiseerde criminele organisaties.

Cimabel roept daarom de federale regering op om niet blind te zijn voor de realiteit die met deze nieuwe studie nog maar eens bevestigd wordt. De spiraal van opeenvolgende accijnsverhogingen werkt niet, integendeel. De enige zekerheid is dat de overheid inkomsten misloopt en dat criminele organisaties steeds meer geld binnenrijven.

Meer info: secretariat@cimabel.be

* Empty Pack Survey – Belgium Q2 2025, WPSM Group, juli 2025

• Facebook
• Twitter
• LinkedIn