E-sigaretten: geen nieuw verbod zonder ernstige handhaving
PrintNieuws
“Bijna helft vapende jongeren start zonder ooit sigaret te hebben gerookt.” Het voorpagina-
artikel in De Standaard vandaag zet – wellicht niet toevallig nu – de deur wagenwijd open voor
minister Vandenbroucke om nog maar eens te doen waar hij goed in is: een verbod invoeren.
Deze keer op aroma’s in vapes.
Ter herinnering: in januari 2025 ging al een verbod in op wegwerpvapes. Als u de indruk hebt
dat deze wegwerpvapes nog altijd overal te vinden zijn, dan hebt u gelijk. Verbieden is één
ding. Het verbod laten naleven is duidelijk iets anders. Sinds het verbod zijn in ons land
inderdaad geen wegwerpvapes meer te vinden van gekende en geregistreerde fabrikanten in
gekende en geregistreerde verkoopkanalen. Bravo dus!
Maar dat ‘gat in de markt’ werd snel gedicht met een massale instroom van illegale
wegwerpvapes van obscure producenten via illegale verkoopskanalen die worden
aangestuurd door criminele organisaties. Een studie toonde aan dat reeds in 2024 meer dan
de helft van de elektronische sigaretten op de Belgische markt illegaal werden aangekocht.*
En die minister en zijn inspectiediensten? Ze staan erbij, kijken ernaar … en bereiden alweer
een nieuw verbod voor. Het is veelzeggend dat zelfs het hoofd van de inspectiediensten van
de FOD Volksgezondheid onlangs in een interview met het magazine Kiosk toegaf dat “er
momenteel geen concrete plannen zijn om het probleem van de illegale handel aan te
pakken”.
Datzelfde scenario dreigt zich dus opnieuw te herhalen met het aangekondigde totaalverbod
op aroma’s. Als de minister aroma’s bant, dan zullen ook nu weer de laatste legale producten
en legale verkoopskanalen verdwijnen en zal de hele vape-markt worden overgelaten aan een
netwerk van schimmige illegale handelaars. Jongeren zullen dan nog makkelijker toegang
krijgen tot vapes die aan elke controle ontsnappen.
Laat het duidelijk zijn: jongeren zouden niet moeten vapen. Vapen zou een keuze moeten zijn
van geïnformeerde volwassenen. Maar wie nu nog niet begrepen heeft dat een verbod niet
werkt zonder ernstige controle en handhaving die houdt zichzelf en de samenleving voor de
gek.
Als het de overheid echt menens is om onze jongeren te beschermen, houd dan de reguliere
verkoopskanalen in leven en laat hen toe producten te verkopen van gekende fabrikanten die
aan alle wettelijke verplichtingen voldoen. En zorg er tegelijk ook voor dat instroom van
illegale producten wordt drooggelegd en dat criminele organisaties ontmanteld worden.
Het is bovendien essentieel om volwassen rokers te blijven voorzien van legale en
gecontroleerde alternatieven. Volgens de Gezondheidsenquête van Sciensano heeft bijna één
op de vier rokers die geprobeerd heeft te stoppen, gebruikgemaakt van vaping – de meest
voorkomende methode onder alle opties. Daarnaast is bijna één op de drie vapers vandaag
een voormalige roker die gestopt is met tabak. Laat ons ook niet vergeten dat de meerderheid
van de ca. 500.000 volwassen vapers aangeeft andere aroma’s te verkiezen dan louter tabak.
Het valt te hopen dat de overheid ook hiermee rekening zal willen houden.
Een evenwichtig beleid moet daarom jongeren beschermen en tegelijk volwassenen
ondersteunen in hun overstap naar betere alternatieven.
Dat het artikel in De Standaard compleet voorbijgaat aan de realiteit van de massale illegale
handel en het falend handhavingsbeleid is een gemiste kans om bij te dragen tot een echte
oplossing voor dit probleem.
Fotorechten: TBEC Review / vaping360.com, licentie Creative Commons Attribution 2.0
